Γιατί κάποιοι άνθρωποι έχουν ελάχιστη ή καθόλου κακοσμία σώματος
Ίσως έχετε προσέξει ότι κάποιοι άνθρωποι σχεδόν δεν μυρίζουν, όσο κι αν ιδρώνουν. Δεν είναι θέμα καλύτερης υγιεινής ή πειθαρχίας. Μεγάλο ρόλο παίζει η γενετική, και η επιστήμη δείχνει ένα συγκεκριμένο γονίδιο.
Πώς ένα γονίδιο διαμορφώνει την οσμή του σώματος
Λέγεται ABCC11 και επηρεάζει έντονα αν ο ιδρώτας σας περιέχει τις ενώσεις που τα βακτήρια του δέρματος μπορούν να διασπάσουν σε οσμή. Υπάρχει σε δύο εκδοχές, και η εκδοχή χαμηλής οσμής είναι άνισα κατανεμημένη στον κόσμο. Σε μια μεγάλη βρετανική μελέτη, μόνο περίπου το 2% των ανθρώπων είχε δύο αντίγραφά της· σε πληθυσμούς της Ανατολικής Ασίας είναι πολύ συχνότερη. Όσοι έχουν δύο αντίγραφα παράγουν πολύ λιγότερες από αυτές τις ενώσεις που σχηματίζουν οσμή, γι’ αυτό συνήθως έχουν πολύ ήπια οσμή στις μασχάλες, ακόμη κι όταν ιδρώνουν κανονικά.
Το ίδιο γονίδιο προδίδει και κάτι ακόμη: τον τύπο της κυψελίδας στα αυτιά σας. Δύο αντίγραφα της εκδοχής χαμηλής οσμής συνοδεύονται από ξηρή, λεπιδώδη κυψελίδα· όλοι οι άλλοι έχουν την υγρή. Ακούγεται τυχαίο, αλλά πρόκειται για τον ίδιο «διακόπτη» στο DNA σας.
Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες το 2024 για τα γονίδια και τα βακτήρια του δέρματος
Τα γονίδιά σας δεν επηρεάζουν μόνο τι απελευθερώνουν οι ιδρωτοποιοί αδένες. Μπορεί επίσης να συνδέονται με το ποια βακτήρια ζουν στις μασχάλες σας.
Σε μελέτη του 2024 στο Scientific Reports, οι ερευνητές Bruce R. Stevens και Luiz F. W. Roesch εξέτασαν το μικροβίωμα της μασχάλης 25 ατόμων με διαφορετικές παραλλαγές του γονιδίου ABCC11.
Βρήκαν σημαντικές διαφορές στις βακτηριακές κοινότητες που συνδέονταν με αυτές τις γενετικές παραλλαγές. Στη μελέτη τους, το ABCC11 εξηγούσε περίπου το 5% της διαφοροποίησης στη σύνθεση του μικροβιώματος.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης διαφορές στην εκτιμώμενη αφθονία μικροβιακών γονιδίων που σχετίζονται με το PatB, ένα βακτηριακό ένζυμο που συμμετέχει στην παραγωγή της 3M3SH, μιας ισχυρής θειούχου ένωσης που ευθύνεται για έναν χαρακτηριστικό τύπο οσμής της μασχάλης.
Το εύρημα υποδηλώνει μια σύνδεση: η ανθρώπινη γενετική και τα βακτήρια του δέρματος μπορεί να συνδέονται μέσω της ίδιας βιοχημικής οδού που δημιουργεί την οσμή του σώματος. Πρόκειται για εκτιμήσεις της μικροβιακής λειτουργίας, όχι για άμεση απόδειξη ότι ο γονότυπος από μόνος του καθορίζει πόσο έντονα μυρίζει κάποιος.
Τα γονίδιά σας συμβάλλουν στο ποιες πρόδρομες ουσίες οσμής απελευθερώνει το σώμα σας. Τα βακτήρια που ζουν στο δέρμα σας καθορίζουν πώς ορισμένες από αυτές μετατρέπονται σε μόρια που μυρίζουμε.
Επιστημονική πηγή: Stevens & Roesch (2024), Interplay of human ABCC11 transporter gene variants with axillary skin microbiome functional genomics, Scientific Reports.
Ο ιδρώτας δεν μυρίζει. Τα βακτήρια ναι.
Εδώ είναι το κομμάτι που αφορά όλους, όχι μόνο όσους είναι γενετικά τυχεροί. Ο ίδιος ο ιδρώτας είναι σχεδόν άοσμος, αποτελείται κυρίως από νερό και ανόργανα άλατα. Η μυρωδιά εμφανίζεται μόνο όταν τα βακτήρια του δέρματος διασπούν τις ενώσεις του ιδρώτα των αποκρινών αδένων.
Οι κύριοι υπεύθυνοι είναι συγκεκριμένοι μικροοργανισμοί, ο Staphylococcus hominis και είδη Corynebacterium, που διαθέτουν ένζυμα τα οποία μετατρέπουν άοσμες ενώσεις του ιδρώτα σε μόρια με έντονη μυρωδιά: θειοαλκοόλες με αιχμηρή μυρωδιά σαν κρεμμύδι και πτητικά λιπαρά οξέα με ξινή μυρωδιά.
Όσοι έχουν την εκδοχή χαμηλής οσμής του ABCC11 απελευθερώνουν συνήθως πολύ μικρότερες ποσότητες ορισμένων χαρακτηριστικών πρόδρομων ουσιών της οσμής της μασχάλης. Αυτό περιορίζει πολύ μία βασική οδό προς την κακοσμία, αλλά δεν σημαίνει ότι εξαφανίζεται κάθε πιθανή πηγή οσμής.
Και αυτό μας φέρνει στο σημείο που μετράει για τους υπόλοιπους: τα βακτήρια είναι αυτά που μετατρέπουν τον ιδρώτα σε οσμή. Αυτό είναι το κομμάτι που μπορεί να επηρεαστεί.
Τι σημαίνει αυτό για όλους τους άλλους
Αν δεν έχετε δύο αντίγραφα της εκδοχής χαμηλής οσμής του ABCC11, η γενετική δεν λέει όλη την ιστορία.
Είναι ένα ενεργό πεδίο έρευνας. Εργασίες με επικεφαλής τον μικροβιολόγο Δρ. Chris Callewaert δείχνουν ότι η μικροβιακή κοινότητα της μασχάλης μπορεί να μεταβληθεί και ότι η αλλαγή των κυρίαρχων βακτηρίων μπορεί να αλλάξει τη μυρωδιά ενός ανθρώπου. Η διάκριση είναι η ουσία:
- Γενετική (το γονίδιο ABCC11): δεν μπορείτε να την αλλάξετε.
- Μικροβίωμα (ποια βακτήρια ζουν στο δέρμα σας): μπορείτε να το επηρεάσετε.
Τι κάνουν τα αντιιδρωτικά στο μικροβίωμα της μασχάλης
Η έρευνα έχει συνδέσει τη χρήση αντιιδρωτικών και αποσμητικών με αλλαγές στον αριθμό και τη σύνθεση των βακτηρίων της μασχάλης (Urban et al., 2016). Τι σημαίνει αυτό όταν σταματάτε το αντιιδρωτικό εξηγείται στο άρθρο Μετάβαση από αντιιδρωτικό σε φυσικό αποσμητικό χωρίς άγχος.
Τα γονίδια δεν αλλάζουν, τα βακτήρια όμως ναι
Η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ορισμένων πρόδρομων ουσιών της οσμής της μασχάλης, αλλά είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας. Αυτό που δεν είναι σταθερό είναι το περιβάλλον όπου ζουν τα βακτήρια του δέρματός σας, και εκεί ακριβώς μπορείτε να παρέμβετε.
Εκπαιδευτικό περιεχόμενο, όχι ιατρική συμβουλή.
Σε συνεργασία με το μικροβίωμα
Το ZINDEO δεν είναι αποσμητικό ούτε αντιιδρωτικό, είναι anti-odorant. Δεν στηρίζεται σε άρωμα και δεν φράζει τους αδένες σας. Υποστηρίζει το μικροβίωμα του δέρματος, ενώ στοχεύει στα βακτήρια που σχετίζονται με την κακοσμία στις μασχάλες, όχι στον ίδιο τον ιδρώτα. Ο μηχανισμός εξηγείται στη σελίδα Πώς δρα το ZINDEO.
Συνεχίζετε να ιδρώνετε, και έτσι πρέπει. Τη διαφορά την κάνει ο τρόπος που τα βακτήρια του δέρματος διασπούν τον ιδρώτα.
Το RESET SET MAX είναι η ολοκληρωμένη ρουτίνα για πιο έντονη κακοσμία στις μασχάλες ή για τη μετάβαση από ένα συνηθισμένο αποσμητικό ή αντιιδρωτικό: το SALSOAP® καθαρίζει τη μασχάλη, το Roll-on κρατά υπό έλεγχο την καθημερινή κακοσμία και η Anti-odorant Cream είναι το βασικό βήμα της ρουτίνας. Όταν τελειώσει η κρέμα, ξαναγεμίζετε το βάζο.
Δοκιμάστε το RESET SET MAX →
Πηγές
- Stevens & Roesch (2024) — Interplay of human ABCC11 transporter gene variants with axillary skin microbiome functional genomics. Scientific Reports.
- Urban et al. (2016) — The effect of habitual and experimental antiperspirant and deodorant product use on the armpit microbiome. PeerJ.
- Harker et al. (2014) — Functional characterisation of a SNP in the ABCC11 allele: Effects on axillary skin metabolism, odour generation and associated behaviours. Journal of Dermatological Science.
- Rodriguez et al. (2013) — Dependence of Deodorant Usage on ABCC11 Genotype: Scope for Personalized Genetics in Personal Hygiene. Journal of Investigative Dermatology.
- Yoshiura et al. (2006) — A SNP in the ABCC11 gene is the determinant of human earwax type. Nature Genetics.
- Callewaert et al. (2017) — Towards a bacterial treatment for armpit malodour. Experimental Dermatology.